De Bruciteam-stewards

Michelle is lid van een opvallend team dat herkenbaar is aan hun felrode uniform: het Bruciteam. De teamleden zijn actief in het centrum van Brussel en waken als een soort ‘beschermengelen’ over de veiligheid en leefbaarheid van de burgers. Tijdens haar dagelijkse rondes langs de straten en buurten heeft Michelle vooral oog voor het comfort en welzijn van iedereen die zich op openbare plaatsen bevindt.

Dat Michelle solliciteerde voor een job als medewerker van het Bruciteam kwam als een gelukkig toeval. De timing was perfect: ze was toe aan verandering en een nieuwe uitdaging. Na jaren tussen de vier muren van haar juwelierszaak te hebben gezeten, had ze nood aan een zinvollere job. “Ik zocht werk met meer maatschappelijke inhoud en meer vrijheid dan in mijn winkel, die aanvoelde als een gouden kooi.” In 2020, na de coronaperiode, werd ze aangeworven. Het pilootproject van het Bruciteam, dat pas in 2017 van start ging, bestond tot dan enkel uit mannelijke medewerkers. Michelle was op dat vlak een pionier. Dat schrok haar totaal niet af; ze vertelt dat ze hartelijk werd opgevangen door haar collega’s, die haar al snel als gelijkwaardig beschouwden.
 

Eerstelijnsrol voor Bruciteam-medewerkers

Michelle voelt zich op het terrein als een vis in het water. Ze omschrijft haar functie als ‘de ogen en oren van de andere stadsdiensten’. En dat is niet gelogen. Ze is als eerste ter plaatse om problemen in de openbare ruimte op te merken: netheid, beschadigde wegen, graffiti op winkels enz. “Via onze telefoon van het werk kunnen we vaststellingen onmiddellijk doormailen aan de betrokken diensten. We hebben als het ware een rechtstreekse verbinding!” Haar takenpakket is enorm veelzijdig en vereist een groot aanpassingsvermogen. Geen enkele werkdag is dezelfde; alles hangt af van de problemen die het dringendst zijn. Michelle heeft oog voor de zaken die onmiddellijk moeten worden aangepakt om zo snel mogelijk een oplossing te vinden.

Tijdens haar ochtendshift gaat ze eerst op zoek naar ‘tekenen van leven’. “We doen een eerste ronde om de daklozen wakker te maken die in onze perimeter de nacht hebben doorgebracht. Zo weten we of ze oké zijn en niets nodig hebben. Aan degenen die voor winkelpanden slapen, vragen we vriendelijk om hun spullen op te ruimen. En dan komt het leven in de stad op gang”, aldus Michelle. Na al die tijd begint men haar te kennen. Michelle legt contact met de bewoners en passanten in haar perimeter die zich uitstrekt van de Rogierwijk en de Nieuwstraat tot het Fontainasplein en de UNESCO-zone.
 

Een band opbouwen vanuit empathisch perspectief

“In die vijf jaar dat ik hier werk, zie ik tijdens mijn korte ochtendbabbels vaak dezelfde gezichten terugkomen. Bij ouderen merk ik dat die aandacht hen goed doet en dat ze zich minder alleen voelen. Dat is ook zo voor rondzwervende mensen. De band die je met hen opbouwt, is echt mooi”, glimlacht ze. Buurtbewoners, handelaars, daklozen ... Ze kennen allemaal de zachte en geduldige aanpak van Michelle.

Haar liefde voor dieren, vooral honden, speelt een belangrijke rol bij het aangaan van gesprekken. Dieren werken altijd en dankzij deze passie slaagt Michelle erin om contact te leggen met de baasjes. Dat is een aanknopingspunt waar zij steeds naar teruggrijpt, zeker met dakloze mensen. “Het is zeer cliché, maar wanneer ik een hond zie, moet ik hem even aaien en sla ik een babbel met het baasje. En dat schept een band. (…) Ik ben een dierenvriend”, zegt ze met een glimlach. Deze job houdt meer in dan alleen maar de dagelijkse observaties. De functie is gericht op het welzijn van mensen, iets wat Michelle perfect heeft begrepen. Ze is een kei in luisteren en heeft een grenzeloos inlevingsvermogen. Zonder die vaardigheden zou haar werk gewoon niet mogelijk zijn.
 

De dagelijkse strubbelingen

Het is niet altijd rozengeur en maneschijn bij het Bruciteam. Elke dag opnieuw worden de medewerkers geconfronteerd met heel uiteenlopende individuen en situaties. Michelle moet bij momenten echt wel haar mannetje staan, vooral wanneer er sprake is van verbale agressie. “Sommige gedrogeerde of dronken mensen associëren een uniform onmiddellijk met repressieve beroepsgroepen, zoals de politie. Het kost ons veel moeite om hun vertrouwen te winnen en duidelijk te maken dat wij er niet zijn om boetes uit te delen of geweld te gebruiken. En dat is een werk van lange adem”, voegt ze eraan toe. Juist die vastberadenheid heeft haar veerkracht doorheen de jaren gesterkt. Met dit doel voor ogen maakt Michelle een onderscheid tussen haar uniform – en waar het voor staat – en haar eigen persoon. Het uniform schept een noodzakelijke barrière om met een onbevangen geest te kunnen werken.

Dat zij zich als vrouw staande moet kunnen houden in de openbare ruimte is ook een uitdaging. Seksistische opmerkingen zijn haar niet vreemd. “Soms is het echt op het randje” of krijgt ze scheldwoorden naar haar hoofd geslingerd. Maar Michelle laat zich niet uit haar lood slaan en kan altijd rekenen op steun van haar team. Ze geeft toe dat dergelijke ervaringen geen uitzondering zijn, “maar nu ook niet de overhand nemen in haar dagelijks werk.”

Je moet ook fysiek fit en sportief zijn voor deze job. Het Bruciteam legt immers elke dag zo’n 12 à 15 km af, door weer en wind. “Wij komen met gemak aan 20.000 stappen per dag”, knipoogt Michelle.

Bijzondere momenten, blijvende impact

Michelle praat graag over de fijne momenten die ze beschouwt als de drijfveer van haar motivatie. Ze zou al een boek kunnen schrijven met anekdotes die dagelijks op haar pad komen. Toch zijn er enkele die haar bijzonder raken. Voordat bedelen met minderjarigen verboden was, raakte ze bevriend met een gezin met een schattig dochtertje. “Ik had echt een sterke band met dat meisje. Telkens wanneer ze me zag, vloog ze in mijn armen voor een knuffel. Zo ontstond er een mooie vriendschap tussen ons. Mocht ik dit werk niet hebben gedaan, dan had ik dit hartendiefje nooit gekend. Dat zijn van die pakkende momenten.” Misschien deed dit meisje haar denken aan het kinderlijke enthousiasme van haar eigen achtjarig zoontje en voelde het als een moment van verademing.

Het Bruciteam heeft een onmiddellijke impact op de mensen en de stad. Via deze dubbelrol dragen de medewerkers bij aan een harmonieuzere leefomgeving. Michelle is er zeker van dat het voor de bewoners en toeristen vertrouwder en veiliger aanvoelt als het team er op de juiste momenten is. En dat allemaal in het kader van preventie, want zoals Michelle het graag verwoordt: het Bruciteam fungeert als de ogen en oren van de andere stadsdiensten.